Categoriearchief: complotdenkers

Complotdenkers, eigenlijk kun je beter spreken van samenzweerders. Het Franse complot betekent samenzwering. Complotdenkers vormen met leugens en nepnieuws feiten en mogelijkheden om tot etterende zweren. Zie ook de categorieën: mogelijkheden en liegen en bedriegen.

vicieuze gedachtecirkel

Veel mensen creëren een eigen rationele werkelijkheid. Binnen deze werkelijkheid geloven ze eerder de standpunten die aansluiten bij hun reeds bestaande standpunten dan standpunten die daarvan afwijken. Wanneer ze geen argumenten hebben voor een standpunt dan zoeken ze net zolang totdat ze deze hebben gevonden. Afwijkende argumenten negeren of ontkennen ze of interpreteren ze zodanig dat die hun standpunt lijken te ondersteunen. Wanneer dit allemaal niet lukt vervangen ze afwijkende argumenten door leugens die ze kneden en herhalen totdat ze er zelf in geloven.

Zie ook:
wanhoopsspiraal
bekeren

goed voorbeeld doet goed volgen

Slecht voorbeeld doet slecht volgen. Neem Trump, het slechte voorbeeld dat hij geeft als autocratisch leider van de Verenigde Staten vindt navolging onder dictators als Poetin, Erdogan, Bolsonaro, Orbán, Xi Jinping en Duterte. Wanneer we het gedrag van Trump niet ter discussie stellen moeten we het ergste vrezen voor de democratie. Wanneer we zijn gedrag goedpraten of erover zwijgen dan doen we dat indirect ook ten aanzien van deze dictators. Goedpraten doe je niet alleen door Trump te steunen maar ook door jezelf te laten misleiden door de momenten dat hij zich ‘presidentieel’ lijkt te gedragen. Kijk naar de manier waarop hij probeert zijn macht te consolideren: angst en haat onder de bevolking aanwakkeren door minderheden te demoniseren en door ‘fake news’ en complottheorieën te verspreiden. Bedenk dat zijn voorbeeld een steeds grotere impact zal krijgen wanneer we ons niet uitspreken tegen zijn gedrag. Door je uit te spreken breng je de uitdrukking tot leven ‘goed voorbeeld doet goed volgen’.

Zie ook: schaamteloos

Hoe waar is de waarheid?

De betekenis van waarheid is ‘de vaststaande, zuivere, slechts op één manier te interpreteren werkelijkheid’. Maar staat de waarheid wel vast en wat is de zuivere waarheid? Is de waarheid niet slechts een illusie die we creëren om niet geconfronteerd te hoeven worden met onzekerheid en is het niet zo dat we iets voor waar aannemen omdat nepnieuws, complottheorieën en emotionele opwinding minder moeite kosten dan nadenken over wat waar is? Wat maakt het nadenken over wat wel of niet waar is de moeite waard? Zul je door het vinden van de waarheid meer controle krijgen op het leven of zul je ontdekken dat de waarheid meerdere gezichten heeft en is dat de enige waarheid, de zuiverende waarheid?

Zie ook:
waarheid
vooronderstelling
rationeel of emotioneel
mindfucker
godsbeeld

verdeel en heers

Zet als politicus je aanhangers op tegen je tegenstanders en je verkleint het risico dat ze hun krachten bundelen en zich tegen je keren. Je hitst ze op door in te spelen op hun angst en wantrouwen. Gevoelens die ontstaan door economische onzekerheid, onveiligheid en een bureaucratische overheid. Door te suggereren dat je tegenstanders samenzweerders zijn die vanuit de ‘deep state’ (een geheime laag binnen de overheid) ‘fake news’ verspreiden om je zwart te maken gaat je aanhang zich als een sekte gedragen die de argumenten van de tegenstanders als duivels en onwaar bestempelt en jouw verhaal als de enige waarheid.

rationeel of emotioneel

Wanneer het rationeel te lastig wordt om een keuze te maken, kiezen we voor iets wat een goed gevoel geeft. Een verkoper weet dit en zal daarom op zoek gaan naar wat zijn klant emotioneel raakt. Niet alleen verkopers doen dat. We doen het allemaal. Wanneer een keuze te moeilijk wordt schuiven we rationele argumenten terzijde en richten ons op emotionele argumenten. Politici schuiven rationele argumenten als nepnieuws terzijde en richten zich op de onzekerheid en angst van de kiezer.

Zie ook:
backfire effect
Hoe waar is de waarheid?

vooronderstelling

In de wetenschap heet het een hypothese, in de wiskunde een axioma. Een axioma is een niet bewezen maar als uitgangspunt geaccepteerde stelling. Bijvoorbeeld nul is een natuurlijk getal, elk natuurlijk getal heeft een opvolger, zelf is nul niet de opvolger van enig natuurlijk getal. Axioma’s zoals deze vormen de basis van wiskundige theorieën. Het formuleren van axioma’s en vooronderstellingen zit ons in het bloed gegoten. Helaas verzanden ze soms in vooroordelen en complottheorieën. Om dit te voorkomen kun je net als in de wetenschap regels voor de bewijsvoering opstellen. Wat je ook kunt doen is de wereld op je af laten komen zonder de indrukken en ervaringen in een stelling te willen gieten. Hierdoor ervaar je een waarheid die in geen vooronderstelling of theorie kan worden vervat.

Zie ook:
de slang die in haar eigen staart bijt
Hoe waar is de waarheid?

intellectuele elite

Je hebt een bepaalde mate van intelligentie nodig om in de wereld te kunnen functioneren. Zonder intelligentie zou je allerlei noodzakelijke werkzaamheden niet kunnen opzetten en uitvoeren. Helaas heeft intelligentie ook nadelen. Een van de nadelen is de ivoren toren waar veel slimmeriken zich in terugtrekken. Zoals er kunstenaars zijn die zich als een monnik opsluiten in een eigen wereld zo zijn er ook slimmeriken die zich opsluiten in een wereld waar intellectueel alles mogelijk lijkt. Slim als ze zijn verfijnen ze hier hun ideeën totdat deze onbegrijpelijk worden voor intellectueel minder bedeelden. Vervolgens zijn ze verongelijkt wanneer deze hen niet begrijpen. Zelf begrijpen ze niet dat populisten de communicatieve leegte die ze laten vallen zullen vullen met kretologie en nepnieuws.