Categorie: herkennen en erkennen

Om te kunnen (door-)vragen dien je eerst je gedachten, gevoelens en gedrag te herkennen en te erkennen, te benoemen en te accepteren. Voor het herkennen en erkennen van gevoelens gebruik ik vaak de uitdrukking in de ogen en onder ogen zien.

Zie ook de categorie emotioneel zelfonderzoek.

Bardo

Bardo was voor mij een van de topfilms in het afgelopen jaar. De film deed me denken aan het meesterwerk van Visconti ‘Death in Venice’. Met verstilde beelden vertraagde deze film mijn geest waardoor ik kon reflecteren op mezelf. De film Bardo van de regisseur Alejandro Iñárritu had hetzelfde effect. Bardo is de Boeddhistische term voor de overgangsfase tussen leven en wedergeboorte. Waar Visconti als thema koos voor de ontwakende homoliefde bij de aan cholera stervende hoofdrolspeler, koos Iñárritu voor de immigrant die gevangen zit tussen twee culturen. Door de film werd ik me bewust van het spanningsveld waar ik zelf in zit. Het is alsof mijn leven door de ziekte van Parkinson vertraagt en ik in het bardo beland. Door de ziekte ben ik in gesprekken steeds minder alert en direct. Steeds vaker ben ik de stille waarnemer van eigenschappen en processen die ieder mens in zichzelf moet leren herkennen, erkennen en hanteren.

Zie ook:
ronddolen
krimpende wereld
spinnenweb
de hals van de zandloper
vagevuur

het niet-iets zijn

Zodra we worden geconfronteerd met de leegte ‘het leeg-zijn, het niet-iets zijn’ proberen we deze te vullen met iets. Afhankelijk van iemands persoonlijkheid bestaat dit iets uit een persoonlijke mix van gedachten, gevoelens en gedrag. Van liefde tot betekenisvolle gedachten en arbeid. De drang om de leegte te vullen is zo groot dat we vergeten dat er nog een andere manier is om ermee om te gaan. De leegte in en onder ogen zien. Er jezelf ontspannen en niet-reactief voor openstellen. Wanneer je dit doet ontdek je dat het niets de tegenpool is van het iets. Zonder deze twee tegenpolen zou de scheppingskracht niet kunnen bestaan, zich niet met de hartslag van het leven kunnen manifesteren in ruimte en tijd. Door te kiezen voor de scheppingskracht verdwijnt de angst die de leegte oproept en vormen zich nieuwe mogelijkheden, nieuwe vergezichten gevormd uit iets en niets.

Zie ook:
levende stilte
het geluk tussen geluk en ongeluk
horror vacui
de cirkel is rond

olifanteneffect

Bij de oorzaken van geweld vergeten we vaak naar het olifanteneffect te kijken. Wat is het olifanteneffect? Vraag iemand om niet aan een olifant te denken en hij denkt er aan. Vraag om niet aan een roze olifant te denken en je roept zelfs het beeld van een roze olifant bij hem op. Door het olifanteneffect te variëren en te herhalen kan het zo sterk worden dat het ertoe leidt ‘dat iemand van een mug een olifant maakt.’ Het is niet alleen onze omgeving die ons middels het olifanteneffect programmeert, we programmeren ook onszelf. Om dit te stoppen dien je te reflecteren op wat je denkt, voelt en doet. Dit is lastig vooral wanneer het olifanteneffect al vroeg in je jeugd is begonnen. Bijvoorbeeld wanneer je regelmatig is gezegd ‘Je bent niets en kunt niets.’ In dat  geval is de kans groot dat je dit bent gaan geloven en de programmering hebt versterkt met gedachten als ‘Zie je wel, ik kan niets.’ Je kunt gelukkig iets wat geprogrammeerd is ook deprogrammeren. Je moet dat wel echt willen, je moet bereid zijn de programmering onder ogen te zien. Doe je dat niet dan loop je het risico dat ze escaleert. Wat de gevolgen daarvan zijn zie je bijvoorbeeld bij seriemoordenaars. Zij worden, wanneer ze zichzelf niet weten te stoppen of wanneer ze niet worden gestopt, steeds gewelddadiger.

Zie ook:
zestig jaar later
making a serial killer
de ultieme kick
bron van zelfvertrouwen en kracht

allemaal verhalen

Wanneer ik naar mensen kijk dan zie ik verhalen die doorleefd en verteld moeten worden. Zolang je voor het leven kiest kun je jezelf niet aan je verhaal onttrekken. Je zult het moeten leven en doorleven voordat je inzicht krijgt in de diepere betekenis ervan. Buitenstaanders kunnen soms beter afstand nemen van je verhaal. Zij herkennen daardoor soms ook beter de patronen en essentie van je verhaal. Kijk en luister als een buitenstaander naar je verhaal en krijg inzicht in het verhaal van het leven, de essentie van het bestaan.

Zie ook:
existentie en essentie
afstand nemen
stromend water
betekenis betrekkelijk
kijken en zien
afgerond geheel

van losmaken naar loslaten

Je maakt los wat vast zit. In je hersenen liggen gedachten vast die een belemmering vormen voor je aandacht, voor ‘het gericht over iets denken’. Om je aandacht vrij op iets te kunnen richten dien je jezelf te bevrijden van dogma’s. Je kunt dit doen door ze vragenderwijs tot op de bodem te onderzoeken. Hierbij zul je ontdekken dat gedachten vaak gekoppeld zijn aan gevoelens. Door de gevoelens ‘in de ogen en onder ogen te zien’ verliezen ze hun grip op je denken en kun je ze loslaten. Van ‘gericht over iets denken’ verandert aandacht vervolgens in beschouwen. Beschouwen heeft behalve de betekenis ‘oplettend bezien’ ook de overdrachtelijke betekenis ‘jezelf openstellen voor en het tot je door laten dringen van wat de zintuigen kunnen vertalen maar niet kunnen bevatten’. Door jezelf en de wereld te beschouwen wordt kennis inzicht en gevoel liefde.

Zie ook:
los-laten
aandacht
kijken en zien
in de ogen en onder ogen zien
meditatief proces
onzelfzuchtig

collectief geweld

Ieder mens loopt het risico te worden meegesleurd in het collectief geweld van overheden en criminele bendes. Geweld dat in groepsverband soms kan en mag. Dat kan wanneer het plaats vindt binnen de anonimiteit van de groep. Dat mag wanneer het past binnen het streven van de groep naar hegemonie. Door je te conformeren aan een groep bevredig je niet alleen je behoefte aan zekerheid en identiteit maar in de strijd om de hegemonie ook je behoefte aan macht. Wanneer je deze behoeften niet in jezelf herkent en erkent is de kans groot dat je jezelf verliest in het collectief geweld. Zie de oorlogsmisdaden van het Russische leger.

Zie ook:
gewoon omdat het kan
afscheid van Auschwitz
testosteronbel
macht
de macht van de kudde

meditatief proces

Ik heb nooit actief gemediteerd zoals anderen dat doen. Een rustige plek opzoeken, jezelf ontspannen en de gedachten en gevoelens die opborrelen laten komen en gaan zonder er iets mee te doen. Dat is niets voor mij. De drang om iets te doen met wat er in mijn geest speelt is te groot. Ik mediteer op een andere manier. Het begint ermee dat ik vragenderwijs een onderwerp tot op de bodem onderzoek. Hier vind ik rust waardoor ik het onderwerp los kan laten. Vaak leidt dit tot inzichten en gevoelens die diep in het leven reiken. Grote maatschappelijke problemen los ik er niet mee op. Hierdoor blijven ze soms emotioneel op me inwerken, zoals de oorlog in Oekraïne. Wanneer dat gebeurt doe ik iets wat het meest op mediteren lijkt. Ik ontspan me en zie de gevoelens in de ogen en onder ogen. Hierdoor lossen ze op en onderga ik de rust van het hier en nu.

Zie ook:
mediteren
meditatief
van losmaken naar loslaten
crisisgevoel