Categoriearchief: 2018

Alle columns die in 2018 zijn gepubliceerd.

cultuur

Voor de maatschappelijke elite is cultuur een verzamelterm voor diverse vormen van kunst. Andere groepen gebruiken het begrip cultuur om er hun tradities, normen en waarden mee aan te geven. Met een beroep op hun cultuur zetten ze zich af tegen degenen die hen niet lijken te respecteren. Deze houding sluit aan bij die van de elite. Zij zetten zich af tegen degenen die geen respect tonen voor de kunst.

 

true crime

Waar komt die fascinatie voor true crime toch vandaan? De betovering die we ondergaan door Netflix series als ‘Making a Murderer’ en documentaires over moord en geweld van een zender als Investigation Discovery. Is het de angst voor het roofdier dat in ons schuilt? Is het opluchting omdat we niet bij de gruwelijke gebeurtenissen betrokken zijn? Is het de drang om ons te verdiepen in negatieve gebeurtenissen omdat ze ons ook zouden kunnen overkomen? Of beseffen we diep in onszelf dat geweld en geweldloosheid twee aspecten zijn van een even onwaarschijnlijk als vanzelfsprekend geheel?

Zie ook:
horror vacui
filmgeweld

 

uitbundig

Ik ben geen uitbundig mens. Dit betekent niet dat ik niet gedreven, gepassioneerd en enthousiast ben. Ik verlies me echter zelden in vrolijkheid. Op de momenten dat ik uitbundig ben voel ik me achteraf vaak zwaarmoedig. Misschien wordt dit veroorzaakt door mijn opvoeding. Uitbundigheid werd niet gewaardeerd in ons gezin. Mijn vader was een drukbezet man die niet tegen drukte kon. Het zou ook kunnen zijn dat uitbundigheid mij confronteert met oppervlakkigheid waar ik een hekel aan heb. Het begrip uitbundig is een term uit de verkoop. De verkoper die de mooiste exemplaren uit een ‘bund’, een bundel, bovenop de stapel legt. Ik ben niet iemand die zich in het sociale middelpunt plaatst. Ik ben een graver, een introspectief mens die verder wil kijken dan de buitenkant. Ik kijk bovendien graag naar het totaal, naar dat wat alles met elkaar verbindt. Het begrip bund is taalkundig verwant aan het werkwoord binden. Ben ik dan toch een beetje uitbundig of kan dat niet ‘een beetje uitbundig’?

 

over het goede gesproken

Wat zou ik noemen wanneer me wordt gevraagd om voorbeelden van het goede te geven? Dit wordt een lange lijst. Een willekeurige greep hieruit: een vriendelijke glimlach, de intieme schoonheid van een vrouw, de geur van een fris gewassen baby, een stralende voorjaarsdag, lichtvoetige muziek, een kabbelende beek, ochtenddauw op het gras, een fleurig boeket, een goede maaltijd. Naarmate de lijst langer wordt, zou blijken dat er ook onderwerpen op staan waar je in eerste instantie niet aan denkt zoals: een gebroken been, een verdrietig kind, een kapot voorwerp, een nijdig gebaar, een foute beslissing, woede, angst. De lijst kan helaas niet worden ingekort. Dat zou het goede tekort doen.

 

ik ben omdat wij zijn

Een Afrikaanse wijsheid luidt: Ik ben omdat wij zijn. De verbondenheid waar deze uitdrukking naar verwijst is meer dan de verbondenheid met de gemeenschap waarin je leeft. Het woord ‘wij’ heeft betrekking op alles wat leeft en heeft geleefd, voorouders en natuur. Deze Afrikaanse visie reikt verder dan de westerse visie van zelfverwerkelijking. Dit roept de volgende vraag bij me op: Zijn we misschien te veel bezig onszelf te verwerkelijken en zien we daardoor niet hoe onze werkelijkheid is verbonden met die van anderen en met alles wat ons omringt?

Zie ook:
ik en wij
ik of jij

 

vooronderstelling

In de wetenschap heet het een hypothese, in de wiskunde een axioma. Een axioma is een niet bewezen maar als uitgangspunt geaccepteerde stelling. Bijvoorbeeld nul is een natuurlijk getal, elk natuurlijk getal heeft een opvolger, zelf is nul niet de opvolger van enig natuurlijk getal. Axioma’s zoals deze vormen de basis van wiskundige theorieën. Het formuleren van axioma’s en vooronderstellingen zit ons in het bloed gegoten. Helaas verzanden ze soms in vooroordelen en complottheorieën. Om dit te voorkomen kun je net als in de wetenschap regels voor de bewijsvoering opstellen. Wat je ook kunt doen is de wereld op je af laten komen zonder de indrukken en ervaringen in een stelling te willen gieten. Hierdoor ervaar je een waarheid die in geen vooronderstelling of theorie kan worden vervat.

Zie ook:
de slang die in haar eigen staart bijt
cirkel