Artikelen

Op deze pagina enkele oudere artikelen die aansluiten bij het onderwerp ‘persoonlijke ontwikkeling’ op dit spiritueel weblog.

Complementair Afstemmen
Complementaire Intelligentie
Que Sera, Sera ..

 

Complementair Afstemmen

Door: Willem Razenberg, gepubliceerd in MEC Marketeer

De individualiseringstrend maakt het moeilijk om effectief in te spelen op de behoeften van de klant. Een oplossing kan worden gevonden in het analyseren van de persoonlijkheidsstijl van de klant en in het Complementair Afstemmen op de klant.

Persoonlijkheidsstijl

Ieder mens heeft een persoonlijkheidsstijl die is opgebouwd uit de aspecten denken, voelen en doen. Deze aspecten zijn dynamisch met elkaar verbonden. Zo begint “doen” binnen het abstracte onderbewustzijn en uit zich vervolgens in het concrete handelen. schemaVoelen heeft zowel de betekenis van het jezelf verbonden voelen met anderen als van het enthousiast iets ondernemen. Denken kan zowel in een abstracte vorm als in een concrete, systematische vorm. De onderlinge afstemming leidt tot de vier persoonlijkheidsstijlen: bemiddelaar, veranderaar, regelaar en verzamelaar.

Complementair Afstemmen

complementaire kleurenHet begrip ‘complementair’ is ontleend aan de kleurenleer. Door drie lichtbundels met de kleuren: rood, groen en blauw, samen te voegen ontstaat iets anders, iets nieuws: het witte licht. Bij Complementair Afstemmen worden denken, voelen en doen zodanig op elkaar afgestemd dat nieuwe gedachten, gevoelens en handelingen ontstaan. Dit proces is te vergelijken met het bereiden van een gerecht. Een goede kok weet de verschillende ingrediënten zodanig op elkaar af te stemmen dat er een vernieuwende smaaksensatie ontstaat.

Een voorbeeld van Complementair Afstemmen in de reclame is de slogan ‘Heerlijk Helder Heineken’. De gebruikte alliteratie stemt denken, voelen en doen complementair op elkaar af. Het gevoel wordt vertaald door het begrip ‘heerlijk’, het denken door het beschrijvende begrip ‘helder’ en het doen door het concrete product ‘Heineken’. Het vernieuwende element van deze slogan blijkt uit haar impact op de doelgroep.

Alliteratie is niet de enige manier om complementair af te stemmen. Een heel andere methode is het creëren van contrasten en onverwachte invalshoeken. Hierdoor worden vaste opvattingen, gevoelens en handelingen doorbroken en ontstaat er een vrije wisselwerking tussen denken, voelen en doen. Deze vrije wisselwerking is een van de betere voedingsbodems voor de acceptatie van een product. Een voorbeeld is de tv reclame van Rolo waarin een man op latere leeftijd onverwacht een klap krijgt van de olifant die hij op jeugdige leeftijd heeft gepest.

Bij Complementair Afstemmen hoeven niet alle aspecten in gelijke mate te zijn vertegenwoordigd. De nadruk kan liggen op compositie (abstract), detail (concreet), woord (denken) of beeld (voelen). Dit gegeven leidt soms tot spanningen tussen vormgever en producent waarbij de een zich bijvoorbeeld te veel laat leiden door de totale compositie en de ander door de weergave van het concrete product.

De vraag waar iemand een accent legt wordt in sterke mate bepaald door diens persoonlijkheidsstijl. Het is daarom belangrijk om niet alleen de persoonlijkheidsstijl van de klant te kennen maar ook die van jezelf als vormgever of als marketeer.

Afstemmen op de persoonlijkheidsstijl van de klant

Complementair Afstemmen beperkt zich niet tot het afstemmen van denken, voelen en doen in de reclame. Het totale marketingconcept dient te worden afgestemd op de persoonlijkheidsstijl van de klant. In de nu volgende voorbeelden worden de afzonderlijke persoonlijkheidsstijlen beschreven en krijgt u aanwijzingen voor de manier waarop u kunt afstemmen op de betreffende doelgroep, maar eerst iets over de voedende kracht achter een persoonlijkheidsstijl. Zoals de essentie van een boom niet zit in de vorm van de boom maar in de levenskracht van de boom, zo wordt de essentie van een mens bepaald door de mate waarin hij of zij kiest voor de voortdurende expressiedrang binnen zichzelf. Als marketeer zult u moeten bepalen of uw doelgroep deze expressiedrang wil consolideren of juist de ruimte wil geven. In het eerste geval zult u zich vooral richten op het behouden van de goede dingen des levens, het creëren van zekerheid en het teruggaan naar de roots. In het tweede geval zult u zich vooral richten op de mogelijkheden om te ervaren, het zoeken naar vernieuwing.

Abstract

Een abstract georiënteerd persoon benadert de dingen vanuit het totaal, neemt de omgeving als een spons in zich op. Hij of zij is breed georiënteerd en intuïtief. Kies als marketeer voor het benadrukken van spiritualiteit of voor een concept waarin zaken worden samengevoegd. Bijvoorbeeld: de tv. in de keuken, een kantoorplek in de huiskamer.

Concreet

Concrete personen zijn goed te herkennen aan hun lichaamstaal. Zij geven een stevige hand, hebben soms een dwingende blik. Zij zijn besluitvaardig, praktisch en direct. De marketeer die zich op deze doelgroep richt, komt uit bij zaken als fitness, plastische chirurgie, virtuele computertechnologie. Hij of zij laat zien dat de wereld maakbaar is.

Denken

Mensen die op het denken zijn gericht, houden ervan om zaken te analyseren, te beredeneren. Ze hebben behoefte aan kennis, willen weten waar ze aan toe zijn. Vertaald naar de marketing betekent dit: rubriceer de technische informatie, zet uw informatie logisch op een rij en geef verbanden, mogelijkheden aan.

Voelen

Gevoelsgerichte personen worden gekenmerkt door betrokkenheid, sociale charme en empathie. Zij kunnen ook heel open, inspirerend, enthousiast en joviaal zijn. Speel als marketeer in op zaken die iemands gevoelens en emoties raken. Zorg voor concepten die zowel zacht als poëtisch zijn of enthousiast en bevlogen.

Bemiddelaar

De bemiddelaar probeert met zijn of haar gevoel een groter geheel te omvatten. De bemiddelaar wil er graag bijhoren, zoekt sociale harmonie, is vriendelijk, gemoedelijk en zorgzaam. Richt u als marketeer op zaken die een natuurlijke uitstraling hebben, laat echte mensen zien, speel in op de behoefte aan sociale harmonie, gezelligheid.

Veranderaar

Veranderaars willen graag in het middelpunt van de belangstelling staan. Zij willen concreet kunnen ervaren, voelen. Zij zoeken daarbij spanning, risico en avontuur. Zij zijn ondernemend, enthousiast en gedreven.Zoek als marketeer aansluiting bij zaken als: status, avontuur, durf, jovialiteit. Schuw het contrast, het extreme niet.

Regelaar

De regelaar is iemand die zich met zijn of haar denken richt op de concrete feiten, de structuur. Regelaars zijn planmatig, systematisch, nauwgezet en gaan stap voor stap verder, van hypothese tot conclusie. Zorg als marketeer voor een logische, systematische overdracht van informatie. Vermijd rommeligheid en zachtheid.

Verzamelaar

Verzamelaars zijn mensen die zich met hun denken richten op het grote geheel, op de verbanden, de mogelijkheden. Zij zijn onderzoekend en hebben behoefte aan betrouwbaarheid, degelijkheid en aan een lange termijn visie. Creëer als marketeer een veilige wereld. Zorg dat alles harmonisch, esthetisch op elkaar is afgestemd. Laat het grote geheel ervaren. Overdrijf niet.

Commerciële meerwaarde van Complementair Afstemmen

Bij marketing en reclame dient de complementaire afstemming te leiden tot meerwaarden, als een beter begrip, een beter gevoel of een hogere omzet. Ter illustratie een voorbeeld uit de persoonlijke verkoop. Stel man en vrouw zijn op zoek naar een nieuwe auto. De eerste taak van de verkoper is om complementair af te stemmen op de afzonderlijke persoonlijkheidsstijlen van man en vrouw. Vervolgens dient hij een complementaire afstemming te realiseren tussen verstand en gevoel en tussen de behoefte van de klant om zich te oriënteren (abstract) en de behoefte om een beslissing te nemen (concreet). Als hij hierin slaagt, leidt dit tot de aanschaf van de auto en tot een tevreden gevoel bij alle partijen.

Terug naar begin

 

Complementaire Intelligentie

Door: Willem Razenberg, gepubliceerd op de website Mens Centraal

Complementaire Intelligentie verbindt denken, voelen en doen creatief met elkaar.

Intelligentie

In bijna alle definities van het begrip intelligentie wordt een belangrijke plaats ingeruimd voor het denken. Deze sterke nadruk op het verstand heeft er toe geleid dat er naar andere invalshoeken is gezocht. Zo is het begrip emotionele intelligentie ontstaan. Dit is het vermogen om emoties bij jezelf en bij anderen te kunnen herkennen en te kunnen sturen (voelen). Een andere invalshoek is de motorische intelligentie. Dit is het vermogen om je bewust te worden van je omgeving en je handelen er op af te stemmen (doen). De drie elementen: denken, voelen en doen, vullen elkaar aan. Ze zijn complementair. Dit leidt tot een holistische benadering van het begrip intelligentie: Complementaire Intelligentie. Het woord complementair stamt uit de kleurenleer. Door de drie primaire kleuren van het licht samen te voegen ontstaat er iets anders, iets nieuws: het witte licht. Bij Complementaire Intelligentie worden denken, voelen en doen zodanig op elkaar afgestemd dat nieuwe gedachten, gevoelens en activiteiten ontstaan.

Denken, voelen en doen

Denken en voelen zijn twee uitersten op één lijn. Ze staan tegenover elkaar maar kunnen niet zonder elkaar. Het spanningsveld tussen denken en voelen is te verklaren vanuit de evolutionaire biologie. De primaire emoties: vechten, vluchten en verbinden, zorgen er voor dat het dier in levensbedreigende situaties kan overleven. Het nadeel van dit systeem is dat het, zodra het in werking is gesteld, zichzelf niet meer kan stoppen. Het denkvermogen is de evolutionaire oplossing voor dit probleem. Het denkvermogen vergelijkt de ene situatie met de andere. Op basis van deze vergelijking vindt er een remmende en/of sturende terugkoppeling plaats naar het emotionele centrum. Hierdoor wordt het handelen van het dier bijgestuurd en verspilt het bijvoorbeeld geen energie tijdens de vlucht.

Abstractievermogen

Denken en voelen worden met elkaar verbonden via het abstractievermogen. Dit is het vermogen om het denken te overdenken en emoties intuïtief aan te voelen. Het abstractievermogen stelt je in staat om vanuit een helikopterview gedachten en gevoelens te herkennen, te erkennen en op elkaar af te stemmen. Het abstractievermogen is een belangrijk element van Complementaire Intelligentie.

Stel je neemt als manager het besluit om te reorganiseren. Deze besluitvorming begint met de vraag hoe groot de noodzaak is om te reorganiseren. De nood is acuut wanneer het bedrijf geheel onverwacht in de rode cijfers is gekomen. De nood zal als minder ernstig worden ervaren wanneer er nog winst wordt gemaakt. In het eerste geval zal, vanwege het levensbedreigende karakter, de emotionele impuls om tot actie over te gaan groot zijn. In het tweede geval zal het denken een grote invloed hebben. Voortgedreven door je vechtrespons zul je in de eerste situatie misschien te snel mensen ontslaan die je eigenlijk niet kunt missen. In de tweede situatie, wanneer het bedrijf nog winst maakt, loop je het risico dat je door een te rationele benadering de medewerkers van je vervreemdt. Met het abstractievermogen kun je deze risico’s vermijden. Het tilt je uit boven de blinde impuls van de primaire emoties en de kille zakelijkheid van het denken.

Meerwaarde

Om te kunnen spreken van Complementaire Intelligentie zal er in het abstracte afstemmingsproces een meerwaarde moeten ontstaan in de vorm van nieuwe gedachten, gevoelens en activiteiten. Om dit te realiseren zullen denken en voelen in een dynamische balans met elkaar moeten worden verbonden. De dynamische balans is een bewustzijnstoestand waarbij een actief evenwicht wordt gerealiseerd tussen ontspanning en concentratie.

Stel je bent bezig plannen uit te werken voor de reorganisatie. Indien je in dit proces wordt gestoord dan zal dit een nadelig effect hebben op de kwaliteit van je plannen. Een oplossing is dat je jezelf terugtrekt op een rustige plaats om je te kunnen concentreren. De rust en concentratie zijn nodig om te voorkomen dat denken of voelen de overhand krijgen of elkaar negatief beïnvloeden. Door de ontspanning en concentratie kan er een dynamische balans ontstaan waarin de creativiteit vrij komt. Deze creativiteit is te vergelijken met de ‘flow’ die de duursporter ervaart wanneer hij tijdens het lopen zijn denken en voelen loslaat.

Toepassing

Stel je worstelt met de vraag of je een medewerker moet ontslaan. De medewerker is twaalf jaar in dienst. Hij is getrouwd en heeft drie kinderen. Zijn vrouw doet de huishouding om op die manier beschikbaar te zijn voor het gezin. De reden waarom je de medewerker wilt ontslaan is dat hij verscheidene malen te laat is gekomen. Bij de laatste twee beoordelingsgesprekken is dit, al langer sluimerende probleem, aangekaart. Je zit met de situatie in je maag. Je vindt ‘afspraak is afspraak’. De medewerker heeft zich niet aan de afspraak gehouden om op tijd te komen. Daarnaast voel je medelijden met het gezin.

Het proces van complementair afstemmen vraagt van je dat je je gedachten en gevoelens onder ogen ziet. Dit gaat verder dan alleen maar aangeven dat je ontslag van de medewerker verschrikkelijk vindt voor het gezin. Je zult jezelf moeten openstellen voor alle gedachten en gevoelens die bij je opkomen. Bijvoorbeeld: Het was zijn eigen beslissing om drie kinderen te nemen. Ik heb ook een druk gezin, ik moet het ook zelf oplossen. Wat zal er wel niet van hen terecht komen? Misschien doen ze zichzelf wel iets aan. Maar ik hoef toch ook niet alles over mijn kant te laten gaan?

Om je gedachten en gevoelens onder ogen te zien heb je rust nodig waarin je verantwoordelijkheid neemt voor je gevoelens en waarin je kritisch doorvraagt naar je uitgangspunten en opvattingen. Je zult afstand moeten nemen van de situatie zonder je wens om tot een oplossing te komen, los te laten. Op die manier doorbreek je de lineaire spiraal waarin denken en voelen elkaar vasthouden en ontdek je nieuwe verfrissende invalshoeken en oplossingen.

Een ander voorbeeld. Stel je bent voorzitter van een vergadering. De spanningen lopen op. Wanneer je op dat moment te veel ruimte geeft aan bepaalde emoties of opvattingen loop je het risico dat de balans tussen denken en voelen wordt verstoord. Als voorzitter zul je op een dergelijk moment eerst zelf afstand moeten nemen van je gevoelens en opvattingen. Vervolgens dien je de deelnemers te laten zien waar hun gevoelens en opvattingen elkaar overlappen en aanvullen. Je stimuleert op deze manier het abstractievermogen. Wanneer de emoties te hoog oplopen kun je een pauze inlassen. In de pauze ontstaat vaak alsnog ruimte voor het abstractievermogen doordat de deelnemers letterlijk en daardoor soms ook figuurlijk afstand nemen van de gebeurtenissen.

Complementaire Intelligentie kan groeien. Je kunt hiervoor de hulp inroepen van een coach die je helpt met het herkennen en erkennen van gedachten en gevoelens en met het abstraheren van een situatie. De coach kan een partner zijn of een professional. Bij de keuze van een coach is het belangrijk dat je iemand kiest die afstand kan nemen van zijn gedachten en gevoelens en die zich complementair kan afstemmen op anderen. Kijk naar werk- en levenservaring en lees persoonlijke verhalen van hem of haar.

Terug naar begin

 

Que Sera, Sera ..

Door: Willem Razenberg, gepubliceerd: april 2009, in van twaalf tot achttien

Vanaf je vijfendertigste ga je anders aankijken tegen je loopbaan. Na de vaak hectische ontwikkeling als kind, puber, adolescent en jong volwassene ga je twijfelen aan jezelf: Is dit alles? Is dit wat ik wil? Het is tijd voor een Persoonlijk Leeftijdsplan.

Que sera, sera; whatever will be, will be; the future’s not ours, to see; que sera, sera; what will be, will be. Doris Day (1956)

Al jaren heb ik het lied ‘Que Sera, Sera’ in mijn hoofd. In mijn jeugd wekte de lieflijke stem van Doris Day romantische gevoelens bij me op, het verlangen naar de toekomst. Pas veel later begreep ik de echte betekenis: “wat komen moet, dat komt”. Mijn jeugdige romantiek botste met de relativering van de volwassene. Het kunnen omgaan met dit soort tegenstrijdigheden is als kyudo, de kunst van het boogschieten. De beoefenaars van kyudo brengen de tegenstellingen in hun leven tot elkaar door middel van verfijnde bewegingen waarmee ze pijl en boog hanteren. In de overgave en discipline waarmee ze dit doen vindt de pijl zijn weg naar zijn doel. Als 35 plusser sta je voor eenzelfde uitdaging. De pijl van je loopbaan oppakken en op je doel richten, zonder te blijven hangen in romantiek of in het jezelf passief neerleggen bij wat er op je pad komt. Het Persoonlijk Leeftijdsplan is een instrument waarmee je de tegenstrijdigheden tussen je werk en je leeftijd op elkaar afstemt.

persoonlijke kwaliteiten

Bij de beoordeling van je werk wordt er behalve naar resultaten meestal ook gekeken naar je kennis, vaardigheden en competenties. Dit zijn kwaliteiten die zich vooral in het eerste deel van je leven ontwikkelen. Op grond hiervan wordt er met ervaren medewerkers vaak alleen nog maar over de resultaten gesproken. Het functioneringsgesprek verengt zich in dat geval tot een beoordelingsgesprek. Het is alsof ouderdom alleen met gebreken komt, alsof het niets oplevert. Met het ouder worden ontwikkel je echter soms heel bijzondere kwaliteiten, zoals: een brede kennis en ervaring, stabiliteit, loyaliteit, relativeringsvermogen, een rijp en weloverwogen oordeel, helikopterview, mensenkennis enz. De kwaliteiten die met ouderdom gepaard gaan worden niet alleen door eigen inspanning verkregen. Soms zijn ze het gevolg van de levensfase waarin je zit of van de generatie waarin je bent geboren. Zo worden dertigers vaak serieuzer en veertigers milder. Voor de generatie, geboren tussen 1930 en 1945, zijn trouw, discipline en respect belangrijk. Voor de generatie Y, geboren na 1975, is vooral een authentieke worklifestyle belangrijk. Al dit soort waarden worden vaak niet gezien door het negatieve beeld dat we van het ouder worden hebben. Wie durft zonder schroom te zeggen hoe oud hij is? Pas wanneer we 80 zijn durven we vol trots te zeggen: “Ik ben al tachtig.” Onze negatieve visie op het ouder worden gaat gepaard met allerlei vooroordelen over ouderen. Niet alle opvattingen over ouderen zijn overigens vooroordelen, soms zijn het feiten. Zo kunnen professionele gamers zich rond hun 25 al niet meer handhaven in de wereldtop. Velen hebben op hun vijfendertigste al hun eerste tanden en kiezen verloren of hebben een bril nodig. Ook nemen in de loop van de jaren het gehoor en het geheugen af. Naast deze feiten zijn er helaas ook vele vooroordelen. Een van de meest voorkomende vooroordelen is dat ouderen niet openstaan voor vernieuwing. Het klopt dat ouderen soms niet bereid zijn om ‘blind’ nieuwe opvattingen te accepteren. Ze willen deze kunnen koppelen aan hun bestaande kennis en ervaring. Wanneer ze voldoende tijd en ondersteuning krijgen dan lukt hen dit echter meestal uitstekend. Een ander idee is dat ouderen trager zijn. Het trager werken van ouderen komt doordat ze meestal eerst nadenken voordat ze reageren. Hierdoor gaan ze efficiënter en effectiever om met hun energie.

soort werk

Voor een goed leeftijdsplan heb je niet alleen inzicht nodig in je kwaliteiten en de vooroordelen over je eigen leeftijd. Je dient ook je mogelijkheden op de arbeidsmarkt te onderzoeken. Stel vast wat voor werk je het liefst doet. Wil je bijvoorbeeld vooral helpend en ondersteunend bezig zijn of juist leidend en overtuigend? Vind je het leuk om dingen te regelen en te organiseren of ben je liever beleidsmatig bezig? Stel ook vast in wat voor branche je het liefst werkt. Bijvoorbeeld: wetenschap, verkoop, cultuur, recreatie, horeca, maatschappelijke of zakelijke dienstverlening. Stel daarnaast vast binnen welke randvoorwaarden je het liefst werkt, zoals: ruimte voor creativiteit en improvisatie, de mogelijkheid om manager te kunnen zijn, je eigen werk te kunnen indelen, gezelligheid onder collega’s, samenwerken met specialisten binnen een bepaald vakgebied, in een landelijke omgeving kunnen werken of juist in een grote stad enz.

passend werk

Wanneer er binnen het werk over alternatieven voor de ervaren, oudere medewerker wordt nagedacht dan wordt er meestal vooral gedacht aan het coachen van jongere collega’s. Door de aandacht voor het coachen vergeten we naar andere oplossingen te kijken. Voor de meeste functies geldt de 80%-20% regel. Tachtig procent van het werk bestaat uit transpiratie, werkzaamheden die wilskracht en doorzettingsvermogen vragen. Werk dat je misschien wel leuk vindt maar dat je niet inspireert om boven jezelf uit te stijgen. De resterende twintig procent van je werkzaamheden vraagt om inspiratie. Werkzaamheden waarmee je grenzen verlegt en waarvoor je een open en creatieve geest nodig hebt. Je inspiratie zakt soms weg in de loop van de tijd. Bij een bedrijf als Google mogen medewerkers daarom 20% van hun tijd besteden aan eigen projecten waarin ze hun inspiratie kwijt kunnen. Dat dit rendabel kan zijn blijkt uit het feit dat dit bij Google heeft geleid tot het product Google Earth. Vaak biedt je eigen werkgever maatwerkoplossingen om geïnspireerd bezig te kunnen blijven, zoals: specialist mogen zijn, werken aan tijdelijke projecten, een andere functie die aansluit op vernieuwingen, werkzaamheden die meer vrijheid en verantwoordelijkheid bieden enz. Los van deze oplossingen ontstaan er in het kader van leeftijdsbewust personeelsbeleid ook nieuwe mogelijkheden, zoals: cursussen die niet noodzakelijk zijn voor de functie, flexgroepen en snuffelstages bij andere instellingen. Wanneer er helemaal geen mogelijkheden zijn bij je huidige werkgever, laat dan je gedachten ook eens gaan over de mogelijkheid om minder te gaan werken, ergens anders te gaan werken of een eigen bedrijf te beginnen. uitvoering Er zijn veel mogelijkheden om het werk, dat je het liefst doet, te realiseren. Zo zijn er diverse wettelijke regelingen die de mogelijkheid om iets anders te gaan doen vergemakkelijken, zoals: het wettelijke recht om meer of minder uren te gaan werken of de knipbepaling waardoor opgebouwde pensioenrechten niet verloren gaan wanneer je een stap terug wilt zetten in je carrière. Ook veel werkgevers zijn bereid om met je mee te denken. Belangrijk is wel dat je jezelf goed voorbereidt. Zet een Persoonlijk Leeftijdsplan op: concretiseer je doel, bepaal je criteria en stel een tijdslimiet vast.

stoppen of doorgaan

Als het om onvrede over het werk of over een partner gaat, draaien we vaak om de hete brij heen. De angst om in onzekerheid te worden gedompeld is te groot. Onze motivatie brokkelt daardoor af. Zelfs docenten die dagelijks jongeren motiveren om iets van hun leven te maken, begrijpen niet altijd wat motiveren betekent: in beweging brengen. Ze lijken de uitdrukking te willen verbeelden: ‘Blijf zitten waar je zit en verroer je niet.’ In de beroemde documentaire ‘Fish’ zegt Justin, een van de medewerkers, die dagelijks op de vismarkt staat: ‘Ik wil niet om kwart voor zes op, maar ik moet wel. Voel je jezelf dan de hele dag beroerd, of ben je vrolijk?’ Bepaal voor jezelf of je een prettig of ellendig leven hebt. Je kent dan misschien wel niet je toekomst maar wel het hier en nu.

Terug naar begin