Coaching

Techniek of levensstijl?

© Copyright: Willem Razenberg

Veel kunstschilders ontwikkelen in de loop van de jaren een eigen stijl. Een stijl omvat meer dan het gebruik van bepaalde materialen. Zij omvat ook de manier van schilderen en de intentie om de uiterste grenzen van een onderwerp of het schilderen te verkennen. Niet iedere schilder ontwikkelt een eigen stijl. Veel schilders blijven steken in het ambachtelijke proces, de techniek. Ze zijn bijvoorbeeld niet in staat om tot de kern door te dringen.
Ook coaches kunnen blijven steken in de door hen gehanteerde technieken als: doorvragen en luisteren.

Socratische methode

De meest gehanteerde vraagtechniek die coaches gebruiken is de Socratische methode. Socrates was een filosoof die door vragen te stellen de kern van iemands overtuiging wist bloot te leggen. Vaak bleek hierbij het weten van de betreffende persoon een schijnweten te zijn. Er gingen zich daardoor steeds meer mensen tegen hem afzetten. Uiteindelijk leidde dit tot een gerechtelijke aanklacht.

Socrates geeft in de daaropvolgende rechtszaak schitterende voorbeelden van wat nu 2400 jaar later de Socratische methode heet. Zo laat hij de aanklager Meletos zijn eigen aanklacht ontkrachten. Meletos beschuldigt Socrates ervan dat hij niet in goddelijke wezens gelooft maar geeft gelijktijdig aan dat Socrates wel in goddelijke zaken gelooft. Al vragenderwijs en gebruik makend van vergelijkingen, laat Socrates ons de ongerijmdheid van de aanklacht van Meletos zien. Zijn eindconclusie is: "Hoe zou iemand kunnen geloven aan kinderen van paarden en ezels, dus aan muilezels, maar niet aan paarden en ezels? .. Dat je iemand die maar een beetje verstand heeft, zou kunnen wijs maken dat dezelfde man gelooft aan bovennatuurlijke en goddelijke zaken, maar niet aan goddelijke wezens en goden, dat is onmogelijk." (Uit: Plato, de Dialogen, Apologie.)

Socrates was meer dan alleen maar een vragensteller. Hij was iemand die de wijsheid lief had. Hij wilde via de weg van de zelfkritiek bij het hart der dingen uitkomen. Door zijn omstanders in dit proces te betrekken werd hij bovendien een venster dat uitzicht bood op de persoonlijke overtuiging van de mensen om hem heen. Je zou kunnen zeggen dat Socrates een vorm van toegepaste kunst beoefende. Zijn kunst stond in dienst van zijn omgeving, werd er door bepaald, gekleurd.

Stijl>

Volgens van Dale is stijl: "het geheel van vormen die kenmerkend zijn voor een bepaalde school of voor een bepaalde kunstenaar of tijdperk". De stijl van Socrates wordt niet alleen bepaald door zijn techniek en zijn intentie om bij het hart der dingen uit te komen. Zij wordt ook bepaald door zijn positie als burger, de tijdsgeest, opvoeding, levenservaring en de mensen met wie hij omging. Zij kleurden de onderwerpen, de invulling van de discussies. Zij waren een essentieel kenmerk van zijn filosofische stijl.

Veel van de filosofische hoogtepunten in de gesprekken van Socrates spreken ons niet meer aan. We leven in een andere tijd. Misschien is dit wel de reden dat de techniek van vragen stellen zoals Socrates die hanteerde is uitgegroeid tot een op zichzelf staand fenomeen dat gepresenteerd wordt als een stijl maar in werkelijkheid vaak slechts een op zichzelf staande handigheid is. De Socratische techniek van doorvragen en luisteren, kreeg en krijgt slechts haar waarde in de context van iemands persoonlijkheid, zijn lifestyle.

Coachingsstijl

Er is een gezegde dat de revolutie haar eigen kinderen opeet. De massale belangstelling voor coaching lijkt het begrip uit te hollen. Het is daarom goed om eens naar de oorspronkelijke betekenis van het begrip 'coach' te kijken. Coach komt van het Hongaarse 'kocsi' en het Franse 'coche' wat koets betekent. Ook in het Engels heeft het begrip coach nog steeds de betekenis van 'koets'. De koetsier is de 'coachman'.

De coach heeft niet letterlijk de teugels in handen. Hij is degene die de klant helpt om zichzelf naar zijn bestemming te vervoeren. Hij wordt daarbij geholpen en soms gehinderd door zijn eigen "rijstijl", zijn lifestyle als coach. Het is dan ook belangrijk om, wanneer u op zoek bent naar een coach, te kijken naar diens totale persoon: interesses, ervaringen, vakkennis, inzicht, gevoelsuitingen. Al deze aspecten tezamen bepalen of de door de coach gehanteerde techniek u zal inspireren.

Coachend Leiding Geven

Een coach vindt het niet prettig wanneer deelnemers zich afhankelijk opstellen. Hij stimuleert hun zelfwerkzaamheid. Voor veel managers is dit moeilijk. Zij sturen meer dan dat ze coachen. Ze zitten naast de bestuurder en rijden mee, waardoor ze zowel de medewerker als zichzelf vermoeien.

Om als leiding gevende je medewerkers te kunnen coachen is het belangrijk dat je de techniek van het doorvragen en luisteren beheerst, de invloed van je eigen achtergrond en omgeving herkent en dat je in staat bent om tot op de bodem van de wereld binnen en buiten jezelf door te dringen.

Hiermee is coaching een stijl van leven die het toepassen van de techniek overstijgt. Deze stijl van leven hoeft overigens niet zo ver te gaan als bij Socrates. Hij werd in de voornoemde rechtszaak veroordeeld tot de dood door de gifbeker. Hij kon er zich aan onttrekken maar heeft het niet gedaan.

Klik hier om terug te gaan naar Startkabel.